حذف سه صفراز پول ملي
به گزارش جهان پس از اجراي قانون هدفمندسازي يارانهها كه بخشي از طرح تحول اقتصادي دولت بود زمينهها براي اجراي ساير بندها آماده شده و به زودي بخشهاي ديگري از طرح تحول به اجرا گذاشته ميشود.
قسمتي از اين طرح به تحول در نظام بانكي مربوط است كه اصلي ترين بحث در اين كارگروه حذف سه صفر از پول ملي براي كاهش بار تورمي است.حذف سه صفراز پول ملي از موضوعاتي بوده كه همواره موافق و مخالف جدي در اجرا داشته به طوري كه عده اي آنرا يكسره اشتباه و باعث تورم بيشتر دانسته و برخي آنرا يكي از اهرمهاي كارآمد براي پايين آورن نرخ تورم ميدانند.مخالفين اجراي اين طرح معتقدند حذف صفرها سبب ميشود برخي اسكناسهاي ريز و سكههاي مورد استفاده فاقد ارزش شوند. آنان براين باورند كاهش تعداد صفرهاي اسكناس با ارزشگذاري پول ملي ارتباطي ندارد و با اين كار هيچ تغييري در بهبود شرايط اقتصادي ايجاد نميشود و فقط نابساماني به وجود ميآورد. علاوه بر اينكه در جامعه تنش ايجاد ميكند و اتفاق اقتصادي ويژه اي را در پي ندارد و تا مردم خود را با اسكناسهاي تازه هماهنگ كنندجامعه دچارتلاطم خواهد شد. به اعتقاد اين گروه اين امر نهتنها در كاهش تورم و تقويت ارزش پول ملي نقشي ندارد بلكه باعث افزايش تورم ميشود؛ زيرا ارزش اسكناس را كاهش ميدهد.
موافقين طرح نيز بر اين باورندكه در شرايط فعلي كاهش صفر از واحد پولي كشور نسبت به راهكارهاي ديگر كنترل نقدينگي و كاهش نرخ تورم ارجحيت دارد، زيرا باعث صرفهجويي و راحتتر شدن مبادلات ميشود. آنها ميگويند حذف صفرها باعث كاهش حجم اسكناس در دست مردم و كاهش صف پشت گيشهها براي شمارش پول و جمعآوري دستگاه پولشمار و كاهش هزينه چاپ اسكناس ميشود.
تعداد كشورهايي كه تا كنون اقدام به صفرزدايي از پول ملي خود كردهاند به كشور رسيده كه در اين مدت دولتها عدد از صفرهاي پول ملي خود را كنار گذاشتهاند. با در نظر گرفتن تعداد صفرهاي حذفشده از پولهاي ملي، كشورهاي درحال توسعه با حذف صفر در رتبه نخست، كشورهاي توسعهيافته با حذف صفر در رتبه دوم و كشورهاي تازه استقلاليافته با حذف صفر در رتبه سوم قرار دارند.اگر اين طرح سال آينده در ايران اجرا شود ميتواند زمينه ساز تحولات اقتصادي ديگري در كشور باشد.
ياد آور ميشود چندي پيش نماينده مردم گرمسار در مجلس شوراي اسلامي با اشاره به حذف سه صفر از پول ملي گفت: حذف سه صفر از پول ملي به نفع اقتصاد کشور خواهد بود و اين امرموجب توسعه کشور ميشود." عبدالرضا ترابي افزود: با توجه به اينکه يکي از محورهاي 7 گانه طرح تحول حذف سه صفر از پول ملي ميباشد بنابراين امر بايد محقق شود.
وي اظهار داشت: زماني که تورم در کشور به حدود 60 درصد برسد اجراي حذف سه صفر از پول ملي الزامي خواهد شد.عضو کميسيون اقتصادي تصريح کرد: حذف سه صفر بر ارزش کالاها تاثيري ندارد و در زمان فعلي بار رواني ناشي از اجراي قانون هدفمند کردن يارانهها وجود دارد و با حذف سه صفر اين بار رواني افزايش يافته و کنترل و مديريت آن سخت ميشود.ترابي ادامه داد: بنابراين بهتر است ابتدا قانون هدفمندي يارانهها اجرا شود تا افزايش قيمتهاي ناشي از آن به تعادل برسد و پس از آن در مورد حذف سه صفر از پول ملي تصميم گرفته شود.
وي با اشاره به اينکه اولين اسکناس هزارتوماني که در ايران به چاپ رسيد مربوط به سال 1351 بود و طبق برآوردها در حال حاضر معادل 130هزار تومان قدرت خريد دارد تصريح کرد: اگر در حال حاضر اقدام به حذف سه صفر نماييم در واقع به استقبال تورم آينده و افزايش قيمت ميرويم چرا که در حال حاضر ارزش پول هزار توماني تقريباً به 130 هزار تومان رسيده و زماني ميتوان اقدام به حذف سه صفر کرد که ارزش آن به بيشتر از اين برسد.
وي گفت با حذف صفر از پول ملي دريافتي مردم بيشتر نميشود بلکه کاهش مييابد بنابراين نميتوان گفت که اين کار اثر تورمي خواهد داشت.
ترابي گفت: تجربه چند کشور که اقدام به حذف صفراز پول کرده اند نشان ميدهد که حذف صفر خاصيت خنثي کردن تورم را خواهد داشت و در اين باره تجربه کشورهايي مانند ترکيه و آلمان که حذف صفرها از پول را انجام دادند موفق بود.
بررسيهاي انجام شده نشان ميدهد که کشورها با سه نوع تورم ممکن است مواجه شوند: تورم خزنده( يک رقمي) ، تورم پلکاني ( دو رقمي) ، تورم خارق العاده( سه رقمي).
تورم پلکاني اگر به مدت طولاني ادامه يابد نقش تورم حاد يا خارق العاده را ايفا خواهد کرد. کشور مجارستان در پايان جنگ جهاني دوم با تورم خارق العاده روبه رو بود و هر 15 ساعت قيمتها در اين کشور دو برابر ميشد.
آلمان در اوايل دهه 1920، يونان در سالهاي 44 - 1941 و يوگسلاوي سابق در سالهاي 94-1993 با تورم خارق العاده مواجه بودند.
بطور کلي کشورهايي که اقتصاد آنها از تورم بالا رنج ميبرد، براي سادهتر شدن مبادلات اقتصادي و بازرگاني و همچنين کاهش هزينه چاپ اسکناس اقدام به حذف صفر يا صفرهايي از اسکناسها کردند.
دادههاي بانک جهاني و صندوق بينالمللي پول حاکي از آن است که 49 کشور جهان تاکنون اقدام به حذف صفر از پول ملي خود کردهاند که در برخي از اين کشورها براي تکميل چرخه رواني اجتماعي، نسبت به تغيير نام واحد پول نيز اقدام شده است.
تجربه حذف صفر از واحدهاي پولي، از جنگ جهاني دوم و تجربه آلمان جنگ زده در انتشار مارک جديد آغاز شد.